Taylan Kümeli Kaleminden...
 
 
  

Fast-food Ürünlerin Sağlık Üzerine Olumsuz Etkileri

Fast-food ürünlerin özellikle çocuk ve gençler tarafından tercih edilmesi yetersiz ve dengesiz, sağlıksız beslenme sorununu akla getirmektedir. Ayak üstü beslenmeyi oluşturan bazı menüler beslenme yönünden yetersiz ve dengesizdir. Ancak iyi bir seçimle, fast food ürünleri yeterli ve dengeli hale getirilebilir. Dengesiz fast food ürünlerinin çok sık tüketilmesi sağlığı olumsuz etkiler. Bu etkiler şöyle özetlenebilir:


1-Fast-food ürünlerindeki yağın çoğu hayvansal kaynaklı olup, çoğunlukla doymuş yağ asidi içerir. Bu ürünlerin sodyum, kolesterol ve özellikle doymuş yağ miktarı, diğer besin öğeleri yoğunluğuna göre daha fazladır. Diyette yağdan gelen enerjinin artması başta koroner kalp hastalıkları ve kanser olmak üzere birçok kronik hastalıklar için risk faktörüdür. Fast-food ürünlerin bir diğer dezavantajı olan sodyum içeriklerinin yüksek olmasının hipertansiyon, mide kanseri ve osteoporoz riskini arttırdığı saptanmıştır. Fast-food restoranlarda; salam, sosis sucuk gibi et ürünleri tostlarda, soğuk sandviçlerde, kızartma şeklinde ve pizzaların üst malzemesi olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Bu etlere istenilen renk ve kokunun sağlanması ve koruyucu amaçlı olarak nitrit ve nitratlar eklenmektedir. Nitrit ve nitratların çok miktarda alınması sağlığa zararlıdır.


2-Hızlı hazır yiyeceklerin posa içeriği düşüktür. Diyet posasının yetersizliği ise kolon, rektum kanser riskini arttıran faktörlerdendir. Ancak günümüzde salata barların fast-food restoranlara girmesiyle posa içeren ürün sayısı oldukça artmıştır.


3-Fast-food restoranlarda tüketilen besinler, A vitamini, C vitamini ve kalsiyum yönünden yetersizdir. Ancak bilindiği gibi C vitamini, A vitamini ve ön öğesi olan karotenoidlerin düşük düzeylerde alımı, bağışıklık yetersizliğine, kardiovasküler hastalıklara ve katarakt riskinin artmasına neden olmaktadır. C vitamini besinlerle alınan nitrit ve nitratların kanser yapıcı nitrozaminlere dönüşmesini önlemekte, dolayısıyla kanser oluşum riskini azaltmaktadır. Büyüme çağında kalsiyumun yetersiz alımı, büyümeyi olumsuz etkilediği gibi, menopoz sonrası osteoporoz riskini de arttırır. Fast-food restoranlarda salatalar sıklıkla çeşitli soslarla sunulmakta ve tüketilinceye kadar salata barlarda beklemektedir. Bilindiği gibi bekleme ile özellikle C vitamininde önemli kayıplar oluşmaktadır.


4-Sağlıklı yaşamın sürdürülmesinde tüketilen besinler kadar bu besinlere uygulanan hazırlama ve pişirme yöntemleri de önem taşımaktadır. Izgara yaparken yüzey kısımlarına gelen ateş çok yüksek olmamalı, pişirilirken et ile ateş arasında 10-15 cm.lik mesafe olmalıdır. Mesafe yakın tutulursa yüksek ateş yüzeydeki proteinlerin aniden katılaşarak, ısının etin iç kısımlarına ulaşmasını engeller. Etin iç kısmındaki ısı en az 750C’ye ulaşmalıdır. Çok yüksek ısı dış yüzeyin yanmasına ve su kaybının fazla olmasına yol açarak besin kaybını (folik asit, B12     vitamini vb. ) arttırır. Yüksek ısı ayrıca, sağlığı bozucu etmenlerin oluşmasına yol açar . Derin yağda kızartma yöntemi fast-food restoranlarda sıkça kullanılmaktadır. Bu yağlar 10-12 saat süre kullanılmaları nedeniyle kimyasal ve fiziksel değişikliklere uğramakta ve çabuk bozulmaktadırlar. Kızartma sırasında E vitamini kaybı oluşmakta, proteinli besinlerin yanması ile de kanser yapıcı nitroz bileşiklerinin oluşumu artmaktadır. Yağda kızartılmış yiyeceklerin sık ve sürekli tüketimi, kardiovasküler ve sindirim sistemi hastalıkları ile kanser riskini arttırır.


5-Fast-food beslenme şeklinde kolalı içecekler, çay ve kahve sıklıkla tüketilmektedir. Aşırı kafein alımı sonucunda sinirlilik, huzursuzluk, uykusuzluk ve kan basıncında yükselme gibi durumlara neden olur. Kafein süte geçtiğinden ve döl ile bebeğin sağlığı olumsuz etkilendiğinden gebe ve emziklilerin çay ve kahveyi sınırlı tüketmeleri önerilir. Ayrıca, bu tür içeceklerin fazla miktarlarda tüketimi, bu içeceklerin içerisinde bulunan tanenlerin besinlerde bulunan demiri bağlamasına ve vücutta demirin emiliminin azalmasına neden olurlar. Bunların yerine meyve suyu, süt ve ayran tercih edilmelidir. Kolalı içeceklerin bileşiminde şeker ve asit bulunması nedeniyle diş sağlığı olumsuz etkilenmektedir. Kolalı içecekler aşırı alındığı taktirde, sağladığı ekstra enerji nedeniyle şişmanlığa neden olabilirler.


6-Ayak üstü beslenme sisteminde yer alan yiyeceklerin bir bölümüne ön hazırlama sırasında tuz eklendiğinden sodyum içerikleri yüksektir. Fast-food menüler bileşiminde görünür tuzun dışında da yüksek miktarda sodyum ihtiva ettiklerinden yüksek kan basıncının oluşmasına katkıda bulunurlar. Aşın sodyum alımı hipertansiyon, mide kanseri ve osteoporozis riskini arttırır.


7-Ayak üstü beslenmede yiyeceklere renklendiriciler, aroma arttırıcı maddeler, tatlandırıcılar, antimikrobiyal maddeler vb. gibi katkı maddeleri eklenmektedir. Bu katkı maddeleri ürünlerde uygun şekilde kullanıldığında bir sağlık riski oluşturmaz. Ancak, katkı maddelerinin uygun kullanılmaması ve bu katkı maddelerini içeren fast-food ürünlerin sık tüketimleri uzun dönemde kanser riskini arttırır.


8-Ayak üstü beslenme sisteminin uygun ve hijyenik koşullarda yapılmaması, enfeksiyon riskini arttırır. Yiyeceklerin hazırlanması, saklanması ve servisi sırasında hem bireysel temizliğe hem de çevrenin temizliğine dikkat edilmesi zorunludur.


Fast-Food Ürünlerle İlgili Daha Sağlıklı Seçenekler / Öneriler:


Fast-food ürünlerde hız, ucuzluk, el altında olmak gibi kriterlerin yanında besin içerikleri de göz önüne alınmalıdır. Fast-food restoranlarda sunulan ürünlerin seçiminde sağlıklı beslenme ilkelerinin gözönünde tutulması gereklidir.

Müşteriler için en iyi çözüm, mevcut ürünlerden en sağlıklı ve en dengeli beslenme değerlerine sahip olanları seçmektir. Bir öğün fast-food yeniyorsa günün diğer öğünlerinde besin seçiminde dikkatli olunmalıdır. Günlük beslenme daima üç ana öğün şeklinde yapılmaya çalışılmalıdır.Son yıllarda fast-food restoranlar menülerinde değişiklik yapmaya ve daha farklı seçenekler sunmaya başlamışlardır. Fast-food endüstrisinde özellikle çocuklar-gençler hedef alınmıştır. Pek çok fast-food restoranda çocuk menüleri vardır. Aynca fast-food işletmeleri, gerek restoranlarda gerekse ürünlerin hazırlanması, pişirilmesi ve servisinde sanitasyon ilkelerine dikkat ederek müşterilerin sağlığı için ;


Daha çok fırında pişmiş ve ızgara besinler,
• Et sandviçlerinin yanı sıra, tavuklu ve balıklı sandviç seçenekleri sunmalı,
• Düşük yağlı makarna ve Çin yemekleri, Hayvansal yağ yerine bitkisel yağ kullanımını arttırmalı,
• Düşük yağlı pasta ve tatlılar,
• Yağı azaltılmış salata sosları,
• Vejeteryan burgerleri,
• Taze meyve ve meyve salataları,
• Taze yeşil sebzeler,
• Yağsız sade yoğurt ve süt (% 1 yağlı),
• Tam buğday unundan yapılmış çörek ve pizza hamurlan hazırlamalıdırlar.

Diğer Yazılar

Ramazan Ayında da Kilo Vermek ve İncelmek İstemez misiniz?
30 Günde İncecik Bir Vücut İstemez misiniz?
Şekerin Beyninize Yaptığı 3 Etki
Selüliti Sağlıklı Beslenerek Yenin
Yaz Detoksunun Püf Noktaları
Kilo Vermenize Yardımcı Olacak Bahar Yiyecekleri
Akdeniz Beslenmesini Sevmeniz için 12 Neden
Liflerin Faydaları; Kalbiniz, Kilonuz ve Enerjiniz için
Salatalık Yemeye Başlamanız için 14 Neden
Neden Chia, Keten ve Diğer Fonksiyonel Tohumlar Bu Kadar Ünlendi?
Şeker Bağımlılığı
10 Egzersiz Efsanesi
Daha Hızlı Refleksler İstemez misiniz? - Bu yiyecekleri deneyin
Bu Yiyecekler Kalbiniz için Çok Yararlı Ama Ya Size Kilo Aldırırsa?
Şubat Ayında Neler Öğrendik?
Vitaminler Hakkında Bilmek İstedikleriniz
Aspartam - Yararları ve Olası Yan Etkileri
Düz Bir Karın için 4 En İyi Karbonhidrat
Şeker bir zehir mi yoksa beslenmemizde mutlaka yer alması gereken bir besin mi?
Neden Sürekli Acıkıyorum?
Kuru Meyveler ile ilgili Soru/Cevaplar
10 Diyet Hatası
TK 1962 - Besin Atlası
Gripten Kurtulmanızı Sağlayacak Yiyecekler
Chia: Antik Fonksiyonel Tohumun Sırrı
TK Taylight Diyet Koçluğu Hizmeti
Ne Zaman Ne Yemeliyiz?
Kolesterol Düşürücü Etkisiyle Yulaf
2014’te Daha Sağlıklı Beslenmeniz için 16 Çözüm Önerisi
Sabahları Aç Karnına İçilen Suyun 5 Avantajı
Kahvaltı Kültürü ve Doğru Bilinen Yanlışlar
TK Taylight'tan Önemli Duyuru
Alkali Diyetin Artıları ve Eksileri
Taylan Kümeli 09 Ekim Çarşamba Günü Virgin Radio Kanyon'da
Diyetisyen Taylan Kümeli 7 Ekim Pazartesi günü Kanaltürk'te
Taylan Kümeli 30 Eylül Pazartesi Star'da Melek Programı'nda
Vücut Şekliniz Sağlığınız için Tehlikeli mi?
Anti Kanser Yiyecekleri: Kanserle Mücadelede Tüketmeniz Gereken Yiyecekler
Taylan Kümeli 5 Eylül Perşembe ATV Kahvaltı Haberleri’nde
Baharat Rehberiniz
Kilo Verememenizin 12 Nedeni
Taylan Kümeli'den İmza Günü - 18 Ağustos Pazar
Taylan Kümeli'nin Chado Arınma Çayları ile Hazırladığı Serinletici Yaz Tarifleri
Çocuklar için 10 Beyin Geliştirici Yiyecek
Limonun Faydaları
Taylan Kümeli Saba Tümer Programına Katıldı
Duyuru
Şeker Bağımlılığından Kurtulmanın Kolay Yolları
150 yıl ömrün sırrı renkli beslenmede
Sıkılmadan, Afiyetle Verilince O Kilolar Bir Daha Geri Dönmüyor
©2014 Taylan Kümeli